UKCA vs CE — Znakowanie po Brexicie [2025]

🏷️

UKCA vs CE — Znakowanie Produktów po Brexicie [2025]

Różnice między oznaczeniami, kiedy UKCA obowiązkowe, dual marking i okres przejściowy

agencjacelna.uk | easyclearance.pl
TL;DR — najważniejsze informacje:
  • UKCA (UK Conformity Assessed) to nowe oznaczenie zgodności obowiązujące w Wielkiej Brytanii (Anglia, Walia, Szkocja) po Brexicie. Zastępuje oznaczenie CE dla produktów wprowadzanych na rynek brytyjski.
  • Rząd UK wielokrotnie przedłużał okres przejściowy — oznaczenie CE jest nadal akceptowane na rynku GB do 31 grudnia 2027 r. dla większości kategorii produktów. Po tej dacie UKCA będzie obowiązkowe.
  • Na rynku UE (w tym w Polsce) nadal obowiązuje wyłącznie oznaczenie CE. Produkty z samym UKCA nie mogą być legalnie wprowadzane do obrotu w UE.
  • Irlandia Północna stanowi wyjątek — na mocy Protokołu Windsor stosuje zarówno oznaczenia CE, jak i UKNI.

Geneza UKCA — dlaczego powstało nowe oznaczenie?

Oznaczenie CE (Conformité Européenne) to europejski system potwierdzania zgodności produktów z wymaganiami dyrektyw i rozporządzeń UE. Przez dziesięciolecia CE było jedynym wymaganym oznaczeniem dla produktów na rynku brytyjskim, ponieważ UK było członkiem Unii Europejskiej.

Po Brexicie (1 stycznia 2021 r.) Wielka Brytania opuściła jednolity rynek europejski i uzyskała prawo do tworzenia własnych regulacji produktowych. W ramach tej niezależności regulacyjnej rząd UK wprowadził UKCA (UK Conformity Assessed) — nowy system znakowania zgodności dla produktów wprowadzanych na rynek Wielkiej Brytanii (Anglii, Walii i Szkocji).

Wprowadzenie UKCA oznacza, że producenci i importerzy muszą rozróżniać dwa odrębne systemy regulacyjne: CE dla rynku UE i UKCA dla rynku GB. Produkty eksportowane na oba rynki mogą wymagać podwójnej certyfikacji (dual marking), co generuje dodatkowe koszty i obowiązki administracyjne.

CE vs UKCA — kluczowe różnice

Aspekt CE UKCA
Rynek docelowy Unia Europejska (27 państw), EOG, Turcja Wielka Brytania (Anglia, Walia, Szkocja)
Podstawa prawna Dyrektywy i rozporządzenia UE Odpowiadające brytyjskie przepisy (retained EU law)
Jednostki notyfikowane Notified Bodies wyznaczone przez państwa UE UK Approved Bodies wyznaczone przez władze UK
Deklaracja zgodności EU Declaration of Conformity UK Declaration of Conformity
Upoważniony przedstawiciel Musi mieć siedzibę w UE Musi mieć siedzibę w UK
Normy zharmonizowane Normy EN uznane przez Komisję Europejską Designated standards uznane przez rząd UK (w większości identyczne z EN)
Wzór znaku Litery C i E wpisane w dwa nachodzące na siebie okręgi Litery U, K, C, A w określonym kroju pisma

Wymogi techniczne — czy się różnią?

Na chwilę obecną (2025) wymagania techniczne dla UKCA są w przeważającej większości identyczne z wymaganiami CE, ponieważ brytyjskie przepisy produktowe zostały skopiowane z prawa UE (retained EU law). Jednak rząd UK ma prawo do wprowadzania zmian w przyszłości, co może prowadzić do rozbieżności (regulatory divergence). Producenci powinni monitorować ewentualne zmiany na stronie: GOV.UK — Using the UKCA marking.

Kiedy UKCA jest obowiązkowe?

Okres przejściowy — akceptacja CE na rynku GB

Rząd UK wielokrotnie przedłużał okres przejściowy, podczas którego oznaczenie CE jest akceptowane na rynku GB (Anglia, Walia, Szkocja). Chronologia:

  • 1 stycznia 2021: Wprowadzenie UKCA. CE nadal akceptowane na rynku GB.
  • Pierwotny termin: UKCA miało stać się obowiązkowe od 1 stycznia 2023, ale termin przesunięto.
  • Kolejne przesunięcie: Do 31 grudnia 2024, następnie do 31 grudnia 2025.
  • Aktualny stan (2025): Rząd UK ogłosił dalsze przedłużenie akceptacji CE do 31 grudnia 2027 dla większości kategorii produktów. Oznacza to, że produkty z oznaczeniem CE mogą być nadal legalnie wprowadzane na rynek GB bez konieczności posiadania UKCA.

Przedłużenia okresu przejściowego wynikają z praktycznych trudności — wielu producentów, szczególnie MŚP, nie było gotowych na podwójną certyfikację. Rząd UK zdecydował się na pragmatyczne podejście, aby uniknąć zakłóceń w łańcuchach dostaw.

Po zakończeniu okresu przejściowego

Po 31 grudnia 2027 (o ile termin nie zostanie ponownie przesunięty) oznaczenie UKCA będzie obowiązkowe dla produktów objętych regulacjami na rynku GB. Oznaczenie CE nie będzie już akceptowane. Producenci i importerzy muszą do tego czasu:

  • Uzyskać certyfikację UKCA od UK Approved Body (jeśli wymagany jest udział jednostki trzeciej)
  • Sporządzić UK Declaration of Conformity
  • Umieścić oznaczenie UKCA na produkcie lub opakowaniu
  • Wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela w UK (jeśli producent nie ma siedziby w UK)

Produkty objęte UKCA

UKCA obejmuje te same kategorie produktów, które w UE podlegają oznaczeniu CE. Najważniejsze grupy to:

  • Maszyny — odpowiednik Dyrektywy Maszynowej 2006/42/WE
  • Urządzenia elektryczne i elektroniczne — dyrektywa niskonapięciowa (LVD), kompatybilność elektromagnetyczna (EMC)
  • Zabawki — dyrektywa bezpieczeństwa zabawek
  • Wyroby budowlane — rozporządzenie o wyrobach budowlanych
  • Środki ochrony indywidualnej (PPE)
  • Urządzenia ciśnieniowe
  • Urządzenia radiowe — dyrektywa RED
  • Wyroby medyczne (osobny reżim regulacyjny)
  • Produkty pirotechniczne
  • Urządzenia do użytku w atmosferach wybuchowych (ATEX)

Pełna lista kategorii produktów objętych UKCA jest dostępna na: GOV.UK — Using the UKCA marking.

Dual marking — podwójna certyfikacja CE + UKCA

Producenci eksportujący zarówno do UE, jak i do UK mogą stosować podwójne oznaczenie (dual marking) — CE i UKCA jednocześnie na tym samym produkcie. Jest to najwygodniejsze rozwiązanie, ponieważ jeden produkt spełnia wymagania obu rynków.

Warunki dual marking

  • Produkt musi spełniać zarówno wymagania UE (dyrektywy/rozporządzenia CE), jak i odpowiadające im przepisy UK (UKCA)
  • Ocena zgodności CE musi być przeprowadzona przez europejską jednostkę notyfikowaną (Notified Body), a UKCA przez brytyjską jednostkę (UK Approved Body)
  • Producent musi posiadać dwie odrębne deklaracje zgodności: EU Declaration of Conformity i UK Declaration of Conformity
  • Oba oznaczenia muszą być umieszczone na produkcie zgodnie z odpowiednimi przepisami (rozmiar, proporcje, widoczność)

Czy dual marking jest obowiązkowe?

Dual marking nie jest obowiązkowe — jest opcjonalne. Producent może wybrać, na który rynek certyfikuje swój produkt. Jeśli produkt jest przeznaczony wyłącznie na rynek UE, wystarczy CE. Jeśli wyłącznie na rynek UK, wystarczy UKCA (po zakończeniu okresu przejściowego). Dual marking ma sens, gdy produkt jest eksportowany na oba rynki.

Irlandia Północna — wyjątek od reguły

Irlandia Północna zajmuje unikalną pozycję prawną po Brexicie. Na mocy Protokołu Windsor (następca Protokołu ws. Irlandii Północnej) Irlandia Północna pozostaje częścią jednolitego rynku UE w zakresie przepisów produktowych. Oznacza to:

  • Oznaczenie CE jest akceptowane w Irlandii Północnej — produkty z CE mogą być swobodnie wprowadzane na rynek Irlandii Północnej.
  • UKCA nie jest akceptowane samodzielnie w Irlandii Północnej — produkty z samym UKCA muszą przejść dodatkową procedurę.
  • Oznaczenie UKNI: Produkty certyfikowane przez UK Approved Body, które mają być wprowadzone na rynek Irlandii Północnej, muszą posiadać dodatkowe oznaczenie UKNI (obok CE). UKNI oznacza, że ocena zgodności została przeprowadzona przez brytyjską jednostkę, a nie europejską.
  • Produkty z CE + UKNI mogą być sprzedawane w Irlandii Północnej, ale nie mogą być dalej eksportowane na rynek UE (CE + UKNI nie jest równoważne z czystym CE wystawionym przez europejską jednostkę notyfikowaną).

Szczegóły: GOV.UK — Placing goods on the NI market.

Konsekwencje dla polskich eksporterów do UK

Polscy producenci i eksporterzy powinni zwrócić uwagę na następujące aspekty:

  1. Do 31 grudnia 2027: Produkty z oznaczeniem CE mogą być legalnie wprowadzane na rynek GB bez konieczności posiadania UKCA. To okno czasowe pozwala na przygotowanie się do przejścia na UKCA.
  2. Po 2027: Konieczna będzie certyfikacja UKCA. Polscy producenci muszą zdecydować, czy uzyskać UKCA samodzielnie (przez UK Approved Body), czy wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela w UK.
  3. Upoważniony przedstawiciel w UK: Producent spoza UK musi wyznaczyć upoważnionego przedstawiciela (Authorised Representative) z siedzibą w UK, który przejmuje określone obowiązki regulacyjne.
  4. Koszty podwójnej certyfikacji: Dual marking generuje dodatkowe koszty — opłaty za UK Approved Body, przygotowanie dokumentacji UK DoC, ewentualne badania i testy. Warto je uwzględnić w kalkulacji cen eksportowych.
  5. Monitorowanie zmian: Rząd UK może w przyszłości zmienić wymagania techniczne, co spowoduje rozbieżność między CE a UKCA. Polscy producenci powinni śledzić komunikaty na GOV.UK.

Konsekwencje dla polskich importerów z UK

Firmy polskie importujące produkty z UK muszą upewnić się, że towary posiadają oznaczenie CE — samo UKCA nie jest akceptowane na rynku UE. W praktyce:

  • Żądaj od dostawcy z UK potwierdzenia, że produkt posiada oznaczenie CE i EU Declaration of Conformity
  • Sprawdź, czy ocena zgodności CE została przeprowadzona przez europejską jednostkę notyfikowaną (nie przez UK Approved Body)
  • Upewnij się, że dokumentacja techniczna jest zgodna z aktualnymi wymaganiami UE
  • Urząd celny w Polsce może zweryfikować oznaczenie CE przy odprawie importowej — brak CE może skutkować wstrzymaniem odprawy

FAQ — UKCA vs CE znakowanie produktów

Czy oznaczenie CE jest nadal akceptowane w UK?

Tak, do 31 grudnia 2027 roku. Rząd UK wielokrotnie przedłużał okres przejściowy, podczas którego produkty z oznaczeniem CE mogą być legalnie wprowadzane na rynek GB (Anglia, Walia, Szkocja). Po tej dacie UKCA będzie obowiązkowe, choć nie można wykluczyć kolejnego przedłużenia.

Czy produkt z UKCA może być sprzedawany w Polsce?

Nie. Na rynku UE (w tym w Polsce) obowiązuje wyłącznie oznaczenie CE. Produkt z samym UKCA nie może być legalnie wprowadzony do obrotu w UE. Konieczne jest posiadanie oznaczenia CE i EU Declaration of Conformity wystawionej zgodnie z europejskimi dyrektywami harmonizacyjnymi.

Czym się różni UKCA od CE?

UKCA i CE to dwa odrębne systemy znakowania zgodności — UKCA obowiązuje w Wielkiej Brytanii, CE w UE. Wymagania techniczne są obecnie niemal identyczne, ale systemy różnią się jednostkami certyfikującymi (UK Approved Bodies vs EU Notified Bodies), deklaracjami zgodności oraz wymogami dotyczącymi upoważnionego przedstawiciela. W przyszłości mogą pojawić się rozbieżności w wymaganiach technicznych.

Czy mogę umieścić CE i UKCA na jednym produkcie?

Tak. Dual marking (CE + UKCA) jest dozwolone i zalecane dla producentów eksportujących na oba rynki. Produkt musi spełniać wymagania obu systemów, posiadać dwie odrębne deklaracje zgodności i przejść ocenę przez odpowiednie jednostki (EU Notified Body dla CE, UK Approved Body dla UKCA).

Jak wygląda sytuacja w Irlandii Północnej?

Irlandia Północna na mocy Protokołu Windsor pozostaje w jednolitym rynku UE dla przepisów produktowych. Oznaczenie CE jest tam akceptowane. Produkty certyfikowane przez UK Approved Body wymagają dodatkowego oznaczenia UKNI (obok CE) do sprzedaży w Irlandii Północnej, ale nie mogą być dalej eksportowane do UE.

Ile kosztuje uzyskanie certyfikacji UKCA?

Koszt certyfikacji UKCA zależy od kategorii produktu i złożoności oceny zgodności. Dla prostych produktów (samoocena producenta) koszt ogranicza się do przygotowania dokumentacji. Dla produktów wymagających udziału UK Approved Body koszty mogą wynosić od kilkuset do kilku tysięcy funtów, podobnie jak w przypadku certyfikacji CE przez europejską jednostkę notyfikowaną.

Potrzebujesz pomocy z oznaczeniami CE/UKCA przy imporcie lub eksporcie?

Pomagamy weryfikować zgodność produktów z wymaganiami UK i UE. Obsługa celna towarów wymagających certyfikatów CE i UKCA, doradztwo w zakresie dokumentacji technicznej.

Agencja Celna UK — odprawy celne i weryfikacja zgodności

EasyClearance.pl — odprawy celne online

Powiązane artykuły na blogu

Źródła i podstawy prawne

Komentarze